Kanser denildiğinde akla ilk gelen kanserin akciğer kanseri olmasında ki başlıca sebep, kanser türleri içerisinde en fazla ölüme sebebiyet veren tür olması olmaktadır. Diğer bir yandan gelişen tedavi yöntemleri ve erken teşhis sayesinde akciğer kanserinin ölüm oranı gün geçtikçe düşmektedir.
Vücudun en önemli organlarından biri olan akciğer; yaşamsal faaliyetlerin devam edebilmesi için solunum yoluyla vücuda oksijen alınması ve ortaya çıkan karbondioksitin dışarı atılması görevini yürütür. Akciğerde yer alan doku ve hücrelerin yaptığı bu işlev sayesinde vücut, gereksinim duyduğu oksijeni düzenli olarak alırken atık olarak nitelendirilebilen karbondioksiti vücut dışına gönderir.
Akciğerlerde yer alan doku ve hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalması durumu ise akciğer kanseri olarak adlandırılır. Tümör hücresi olarak da tanımlanabilen bu hücreler, hızla çoğalır ve zamanla kitlesel bir yapı oluşturur. Kanserin ilerlemesiyle birlikte kanser hücreleri, çevre doku ve organlara yayılır.
Akciğer Kanserinin Belirtileri Nelerdir?
Dünya genelinde en çok ölüme yol açan kanser türü olan akciğer kanseri, genellikle belirgin bir şekilde belirti vermeden sessizce ilerler. Bazen de belirtiler, kanserin nereye yerleştiğine ve tümörün boyutuna göre farklılık gösterebilir. Bazen akciğer kanseri belirtilerinin ortaya çıkması yıllar alabilir. Hatta hastaların yüzde 25’inde kanser hiçbir belirtiye yol açmadan son evreye kadar ilerleyebilir. Hastalığın en önemli belirtilerinden biri ise inatçı öksürüklerdir.
Akciğer kanserinin erken safhada fark edilememesinin başlıca sebebi semptomların diğer hastalıklar ile karıştırılmaya müsait olması olmaktadır.
Akciğer kanserinin belirtileri ise şu şekilde sıralanabilir.
- İnatçı öksürük,
- Öksürüğe bağlı sırt ağrısı,
- Balgam renginde değişim,
- Kanlı balgam,
- Hırıltılı nefes alma,
- Sesin boğuklaşması,
- Solunum güçlüğü,
- Boğazda takılma hissi,
- Yutkunma güçlüğü,
- Sıklıkla zatürre ve bronşit olmak,
- Boyun ve yüz bölgelerinde şişlik,
- El ve ayak parmak uçlarının şişmesi,
- Kemik ağrısı,
- Anemi,
- Göz kapağında düşme,
Akciğer Kanserinin Nedenleri Nelerdir?
Akciğer kanserinin nedenlerine bakıldığında elbette ki ilk sırayı sigara kullanımı almaktadır. Akciğer hastalarının %85’inin sebebi sigara olmaktadır. Sigara içen kişilerin içmeyenlere oranla akciğer kanserine yakalanma ihtimali 25 kat daha fazla olmaktadır. Bu oran pasif içicilikte de geçerli olmaktadır.
Akciğer kanserine neden olan bir diğer etmen ise asbest maruziyeti olmaktadır. Lifli yapıdaki bir mineral olan asbestin zararları bilinmediği dönemlerde ses ve ısı yalıtımları bu madde ile yapılmaktaydı. Günümüzde ise bu maddelerin temizlemesi işinde çalışanlarda görülen akciğer kanserlerinin ana sebebi olmaktadır.
Akciğer Kanserine Tanı Nasıl Konulmaktadır?
Akciğer kanseri ne yazık ki sinsi bir hastalık olmaktadır. İlk belirtilerini genellikle lenf bezlerine veya başka bir organa sıçradığında vermektedir. Erken tanı alan akciğer kanserleri ise genellikle başka bir hastalık araştırılırken bulunmaktadır. Diğer bir yandan akciğer kanserinin erken dönemde tespit edilmesi hastalığın iyileşme oranını %80-90 oranında arttırmaktadır.
Akciğer kanserinin tanısı için ise şu yollar izlenmektedir.
- Şikayet veya genel sağlık taraması gibi nedenlerle doktora başvuran hastaların tarama sonuçlarına ve muayeneleri neticesinde kitleler tespit edilir.
- Daha sonrasında bronkoskopi uygulanarak akciğerden biyopsi örneği alınır.
- Tanının kesinleşmesi ise biyopsi örneğinin patolojik sonucu ile olmaktadır.
- Ayrıca akciğer kanserinin tanısında kullanılan görüntüleme ve incelemeler şunlar olmaktadır:
- Bilgisayarlı tomografi,
- Akciğer grafisi,
- MR
- PET/CT
- Balgam örneği incelenmesi,
- Bronkoskopi (bronşların endoskopik olarak değerlendirilmesine denmektedir.)
- Bronkoskopik biyopsi
- Göğüs duvarından yapılan biyopsi
- Lenf bezlerinin değerlendirilmesi
- Lenf bezlerinin video yöntemi ile değerlendirilmesi için yapılan cerrahi müdahale
- Sigara kullananlar ve 55 yaşın üzerinde olanların düzenli olarak taramadan geçmesi erken tanı için faydalı olmaktadır. Diğer bir yandan ailesinde kanser olan bireylerinde düzenli kontrollerini yaptırması gerekmektedir.