Batı Avrupa ekonomilerinin desteklenmesi ve onarımı amacıyla, Marshall Planı çerçevesinde faaliyete geçirilen OECD’nin kuruluş tarihi ikinci dünya savaşı sonrasını işaret etmektedir. Açılımı merak edilen kurumlardan biri olan OECD hakkında merak edilenler haberimizin detaylarında.
OECD NEDİR?
İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan OECD’nin resmi dili İngilizce ve Fransızca’dan oluşmaktadır. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü bazen de İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı olan OECD, uluslararası bir ekonomi örgütüdür.
OECD, 14 Aralık 1960 tarihinde imzalanan Paris Sözleşmesi’ne dayanılarak, 1961’de kurulmuştur ve savaş yıkıntıları içindeki Avrupa’nın Marshall Planı çerçevesinde yeniden yapılandırılması amacıyla 1948 yılında kurulan Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü’nün (OEEC) doğrudan mirasçısıdır. Üyelerinin büyük bir bölümü AB ve İUT üyeleridir, çoğunluğu da gözlemci üyelerdir. OECD ülkeleri sanayileşmiş ve gelişmekte olan ülkelerden oluşmaktadır. Örgüte hâlen 36 ülke üyedir.
OECD AÇILIMI NEDİR?
OECD’nin açılımı “İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı”dır. Teşkilatın isminin İngilizce karşılığı ise “The Organisation For Economic Co-Operation And Development” şeklindedir.
Yaklaşık olarak 12 milyar dolar civarında olan mali yardımın dağıtımına yardımcı olarak Avrupa ülkeleri arasındaki ticari ödemeleri de serbestleştirmek için geliştirilmiştir. 1947-1960 yılları arasında faaliyette bulunan Avrupa Ekonomi İşbirliği Teşkilatı’nın (OEEC) işlevini tamamlaması üzerine, onun yerine ve daha geniş bir görev tanımı çerçevesinde kurulmuştur.
14 Aralık 1960 yılında Paris’te imzalanan “Convention on the Organisation for Economic Co-operation and Development”, OECD’nin kurucu Anlaşmasını teşkil etmektedir.
OECD’NİN GÖREVİ NEDİR?
OECD’ni görevleri şu başlıklar altında geliştirilmektedir:
- İstatistiksel, ekonomik ve sosyal veriler sağlamak,
- Ekonomik gelişmeleri analiz etmek ve öngörülerde bulunmak,
- Ticaret, çevre, tarım, teknoloji ve mali politikalardaki değişiklik ve gelişmeleri araştırmak.
- Aynı zamanda, politika deneyimlerini karşılaştırma, ortak sorunlara cevap arama, iyi uygulamaları tanımlama, ülke içi ve uluslararası politikaları koordine etme konularında, üye ülkelere yardımcı olmaktadır.
OECD ÜYE ÜLKELERİ HANGİLERİ?
1961 kurucu üyeleri
- ABD
- Almanya
- Avusturya
- Belçika
- Birleşik Krallık
- Danimarka
- Fransa
- Hollanda
- İrlanda
- İspanya
- İsveç
- İsviçre
- İtalya
- İzlanda
- Kanada
- Lüksemburg
- Norveç
- Portekiz
- Türkiye
- Yunanistan
Sonradan katılanlar:
- Japonya(1964)
- Finlandiya(1969)
- Avustralya(1971)
- Yeni Zelanda (1973)
- Meksika (1994)
- Çekya(1995)
- Macaristan (1996)
- Polonya (1996)
- Güney Kore(1996)
- Slovakya (2000)
- Şili (2010)
- Estonya (2010)
- Slovenya (2010)
- İsrail (2010)
- Letonya (2016)
- Litvanya (2018)
OECD üyesi olmak üzere davet edilen ülkeler; Kolombiya, Letonya, Litvanya ve Kosta Rika
OECD’nin yakın temas halinde olduğu fakat üye olmayan ülkeler; Brezilya, Çin, Hindistan, Endonezya ve Güney Afrika Cumhuriyeti
TÜRKİYE NE ZAMAN OECD’YE KATILMIŞTIR?
Türkiye Cumhuriyeti, 2 Ağustos 1961’de OECD Konvansiyonu’nu onaylayarak OECD’ye kurucu üye olarak katılmıştır.
OECD AMAÇLARI NELERDİR?
Örgütün tüzüğe bağlanmış amaçları arasında şunlar yer almaktadır:
- Finansal istikrarın eş zamanlı olarak korunduğu üye ülkelerde ve hem de özellikle gelişmekte olan ülkelerde halkın yaşam standartının iyileştirilmesi, sürekli ve dengeli ekonomik gelişim sağlayan politikaya destek ve yardım, işsizliğin ortadan kaldırılması;
- Ekonomik genişleme politikasının uyandırılması ve sosyo-ekonomik eşgüdümlü gelişmenin desteklenmesi;
- Uluslararası yükümlülüklere uygun olarak çok taraflı ve ülkeler arasında ayrım gözetmeyen dünya ticaretinin geliştirilmesine destek verilmesi.
OECD’ye üye veya bu örgüte üyelik talebinde bulunan ülkeler, sosyo-politik ve ekonomik yaşamda, aşağıda belirtilen üç ilkeyi vazgeçilmez değerler olarak benimsemişlerdir:
- Demokrasi;
- İnsan haklarına ve yurttaş özgürlüğüne bağlılık;
Bu ilkeler, aynı zamanda, yukarıda belirtilen amaçların gerçekleştirilmesine de hizmet ederler. OECD, bir taraftan bu ilkelerin üye ülkelerde güçlendirilmesine katkı sağlarken, diğer taraftan da örgüte üye olmayan ülkelerde ilkelerinin tanıtımını yapmaktadır.