1994 yılında Avustralya’da yapılan tesadüfi bir keşifle ortaya çıkan Wollemia nobilis, milyonlarca yıl önce nesli tükendiği düşünülüyordu ve bu tarih öncesi çam türü, koruma projeleri kapsamında sıkı güvenlik önlemleri altında korunmaya devam ediyor.
Keşif Anı
Eylül 1994’te, Avustralya Park Hizmetleri’nden David Noble, bir kanyonun yağmur ormanı bölgesini belgelemek amacıyla yaptığı iniş sırasında, eşsiz özelliklere sahip 19 ağaçtan oluşan bir koru keşfetti. Yapılan botanik incelemeler sonucunda, bu ağaçların yalnızca yeni bir tür değil, dünya üzerinde başka hiçbir örneği bulunmayan yeni bir cins olduğu belirlendi.
Türev ve İsimlendirme
1995 yılında yayımlanan resmi bilimsel makalede, kozalaklı ağaçlar familyasına ait olan bu tür, keşfini gerçekleştiren David Noble’a ithafen Wollemia nobilis olarak adlandırıldı.
Tarihsel Bağlantılar
Fosil kayıtları üzerinden yapılan araştırmalar, Wollemia ile ilişkilendirilen polenlerin 94 milyon ila 2 milyon yıl öncesine ait tortularda bulunduğunu, ancak bu tarihten sonra tamamen kaybolduğunu ortaya koyuyor. Botanikçiler, günümüzdeki ağaçların doğrudan Kretase dönemine ait genetik kopyalar olmadığını, ancak o döneme ait bitki yapısıyla büyük benzerlikler taşıdığını vurguluyor.
Özellikleri ve Varlığı
Yaklaşık 40 metre yüksekliğe ulaşabilen Wollemia çamları, hem dişi hem de erkek kozalakları aynı ağaçta bulundurma, tabandan çoklu gövdeler oluşturma ve kabuklarında mantarımsı yumrular barındırma gibi ilginç morfolojik özelliklere sahiptir.
Doğal Yaşam Alanı ve Tehditler
Doğal ortamında yalnızca dört küçük bölgede varlığını sürdüren bu türün, 2025 yılı itibarıyla vahşi doğada sadece 45 yetişkin bireyi ve 46 fidanı bulunmaktadır. Uzmanlar, popülasyonu koruma amacıyla doğal yaşam alanının koordinatlarını gizli tutmayı tercih ediyor.
Bu alandaki en büyük tehditlerden bazıları, ziyaretçilerin ayakkabılarıyla getirebileceği ve kök çürümesine neden olabilen toprak patojeni Phytophthora mantarı, fidanların çiğnenmesi ve toprağın sıkışmasıdır.
Koruma Çabaları
Vahşi doğadaki popülasyonun korunması ve kaçak malzeme alımının önlenmesi amacıyla 2005 yılında bu türün ticari amaçlı üretimine başlandı. Wollemia ağaçları, dünya genelindeki botanik bahçelerine ve özel üreticilere dağıtılarak kanyon dışındaki popülasyonu artırmada başarılı olundu. Ancak uzmanlar, doğal ortamda yaşayan ana popülasyonun kritik bir tehlike altında kalmaya devam ettiğini ifade ediyor.
Yorumlar kapalı.